شرورى در شرق آن واقع است . « 1 » در جنوب شرقى تبوك و شمال‌شرقى حجر قصبه معروف تيماء در مشرق راه بازرگانى يمن به شام واقع است . در كتب مقدس يهود نوشته شده كه تيماء قريه‌اى ميان دمشق و مكه بوده كه به گمان بعضى همان اليفاز « 2 » بوده است ؛ همچنين روايت شده « 3 » كه قبيله‌اى از اسماعيليان از اولاد تيماء در بلاد عرب سكونت داشتند . « 4 » از متون سالنامه‌هاى قديمى به دست مىآيد كه به سال 728 ق . م ، قبيلهء مسآى « 5 » و مردم شهر تيماء و سبأ . . . براى شاه آشور ، تيگلات پلسر سوم ( حك : 745 - 725 ق . م ) طلا و شتر و ادويه به عنوان باج فرستادند . « 6 » در متون بابلى و آشورى نيز آمده است كه تيماء مدتى مقر نابونيدس ( حك : 555 - 538 ق . م ) ، آخرين پادشاه كلدانى ، بوده است و در الواح ميخى باقيمانده از آن روزگار آمده كه نابونيدس به سال سوم سلطنت خود امير تيماء را كشت . اندكى بعد دولت بابل به سال 538 ق . م به دست ايرانيان سقوط كرد . « 7 » بلاذرى مىنويسد : چون بخت النّصر بيت المقدس را ويران كرد از بنى اسرائيل گروهى جلاى وطن كردند . . . طايفه‌اى از ايشان به ناحيهء حجاز آمدند و در وادى القرى و تيماء و يثرب منزل گزيدند . « 8 » در آغاز اسلام ، پيامبر ( ص ) در بازگشت از خيبر رهسپار وادى القرى شد و اهالى آنجا را چند روز محاصره كرد تا سرانجام پيروز شد . چون مردم تيماء از كار رسول خدا ( ص ) آگاه شدند ، با ايشان به شرط پرداخت جزيه مصالحه كردند و در سرزمين خود باقى ماندند ؛ اما در زمان خليفهء دوم مردم فدك و تيماء و خيبر مجبور به كوچ شدند . « 9 » ابن رسته به لشكركشى حضرت موسى به حجاز و تسلط يهود بر سلطان حجاز ، ارقم بن ابى ارقم كه مقر او شهر تيماء بوده اشاره كرده است . « 10 » اصطخرى مىنويسد : تيماء قلعه‌اى

--> ( 1 ) . معجم البلدان ؛ ج 1 ، ص 825 . ( 2 ) . سفر پيدايش ، 36 : 11 . ( 3 ) . سفر پيدايش ، 25 : 15 . ( 4 ) . قاموس كتاب مقدس ؛ ص 271 . ( 5 ) . Mesay ( 6 ) . تاريخ عرب ؛ ص 48 . ( 7 ) . همان ؛ ص 50 و 51 . ( 8 ) . فتوح البلدان ؛ ص 22 . ( 9 ) . همان ؛ ص 50 و 51 و التنبيه و الاشراف ؛ ص 237 و 238 . ( 10 ) . الاعلاق النفيسه ؛ ص 71 و 207 و تقويم البلدان ؛ ص 87 .